De mogelijkheden voor het instellen van onderwerpen van beroep zijn met invoering van de Wabo verruimd. Dit blijkt uit een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als een zienswijze is ingediend op één van de milieuaspecten, zijn ook beroepspunten over andere milieuaspecten ontvankelijk. Dus als een zienswijze is ingediend vanwege geluidshinder, kan in beroep bijvoorbeeld ook alsnog het aspect geur worden aangevoerd. Dit geldt dus voor alle milieuaspecten, ook als op dit milieuaspect geen zienswijze was ingediend. Tot op heden was dit niet mogelijk. Dit geldt voor alle Wabo-procedures en ook voor procedures op aanvragen om milieuvergunning, waarvan de besluiten zijn bekend gemaakt na 1 april 2011.  

In deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 9 maart 2011 heeft de Afdeling een, voor milieubegrippen, verrassende uitspraak gedaan met betrekking tot de ontvankelijkheid van beroepsgronden.

Op grond van artikel 6:13 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) kan alleen door een belanghebbende beroep worden ingesteld wanneer deze ook zienswijzen als bedoeld in artikel 3:15 Awb heeft ingediend (tenzij het niet naar voren brengen van zienswijzen hem redelijkerwijs niet kan worden verweten). In de milieurechtspraak wordt gewerkt met de zogenaamde onderdelentrechter. De milieuvergunning wordt gezien als een besluit waarin meerdere milieugevolgen (zoals voor geluid, bodem of lucht) worden geregeld.

Deze milieugevolgen worden gezien als besluitonderdelen. De onderdelentrechter houdt in dat er alleen beroep ingesteld kan worden over zaken waarover al eerder zienswijzen zijn ingediend. Indien appellant in beroep aanvoert geluidshinder te ondervinden, maar hierover geen zienswijzen heeft ingediend, wordt deze niet-ontvankelijk verklaard in zijn beroep.

ABRvS 1 november 2006, zaaknummer 200602308/1:
Aan een besluit inzake een vergunning als bedoeld in de Wet milieubeheer ligt een aantal beslissingen over de aanvaardbaarheid van verschillende categorieën milieugevolgen, zoals geluidemissie en geuremissie, ten grondslag. Deze beslissingen kunnen naar het oordeel van de Afdeling als onderdelen in vorenbedoelde zin van dat besluit worden beschouwd. Gelet hierop en gezien de weergegeven uitleg van artikel 6:13, kunnen in beroep in beginsel slechts categorieën milieugevolgen aan de orde worden gesteld waarover een zienswijze naar voren is gebracht.

De Afdeling heeft nu aangegeven dat de onderdelentrechter uit de milieurechtspraak wordt verlaten bij vergunningen op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De milieugevolgen worden niet meer gezien als aparte besluitonderdelen. Reden hiervan is dat bij het verlenen van bijvoorbeeld bouwvergunningen, beoordelingen van een deelaspect (bijvoorbeeld geluid) niet worden gezien als besluitonderdeel. Volgens de Afdeling zal dit onder de Wabo niet wijzigen. Aangezien nu sprake kan zijn van één omgevingsvergunning voor het bouwen en het oprichten of wijzigen van een inrichting ligt het niet in de rede om bij dit laatste aspect wel uit te gaan van niet-ontvankelijkheid als pas in beroep bijvoorbeeld het aspect geluid wordt aangekaart.

Dit betekent dat iemand tegen de ontwerpvergunning op grond van de Wabo nog wel een zienswijze moet hebben ingediend tegen een besluitonderdeel (bijvoorbeeld bouwen, het oprichten van een inrichting of slopen) om beroep in te kunnen stellen tegen dat besluitonderdeel bij de definitieve vergunning. Wanneer echter een zienswijze is ingediend tegen een besluitonderdeel inzake milieu, dan is het niet relevant of deze betrekking heeft op geluid, bodem of lucht. In beroep kunnen nieuwe gronden worden aangevoerd. De mogelijkheden om in beroep een vergunning aan te vechten zijn dus verruimd.

In de uitspraak heeft de Afdeling, in verband met de rechtszekerheid, ook voorzien in overgangsrecht voor lopende aanvragen op grond van artikel 8.1 van de Wet milieubeheer (Wm). Alle beroepsprocedures inzake milieuvergunningen, die op of na 1 april 2011 worden bekendgemaakt, volgen de nieuw ingezette lijn.